Neuroafektywny Model Relacyjny (NARM) to nowoczesne podejście terapeutyczne opracowane przez
Laurence Heller, skoncentrowane na pracy z traumą rozwojową oraz jej wpływem na tożsamość, emocje i
relacje.
NARM opiera się na założeniu, że wiele trudności, których doświadczamy w dorosłym życiu, ma swoje
źródło w wczesnych doświadczeniach relacyjnych. Nie chodzi jednak o szukanie „błędu” w człowieku,
lecz o zrozumienie, że:
nasze obecne wzorce funkcjonowania są adaptacjami, które kiedyś pomagały nam przetrwać.
Z czasem te same strategie mogą jednak ograniczać:
• zdolność do bliskości
• kontakt z własnymi emocjami
• poczucie autentyczności
• zaufanie do siebie i innych
Model NARM wskazuje pięć podstawowych obszarów, które mają fundamentalne znaczenie dla
zdrowego rozwoju:
• Kontakt – poczucie bycia widzianym i bezpiecznym
• Dostrojenie – bycie rozumianym emocjonalnie
• Zaufanie – możliwość polegania na innych
• Autonomia – prawo do bycia sobą
• Miłość i bliskość – swoboda w relacjach
Zakłócenia w tych obszarach mogą prowadzić do powstania utrwalonych wzorców funkcjonowania, które
wpływają na całe dorosłe życie.
Terapia NARM koncentruje się na teraźniejszym doświadczeniu, a nie na analizowaniu przeszłości dla
niej samej. Kluczowe jest to, co dzieje się „tu i teraz” – w ciele, emocjach i relacji terapeutycznej.
W pracy szczególną uwagę zwraca się na:
• świadomość reakcji emocjonalnych i somatycznych
• rozpoznawanie automatycznych wzorców (np. wycofanie, nadmierna kontrola)
• obserwowanie wewnętrznych przekonań o sobie i świecie
• rozwijanie zdolności do regulacji układu nerwowego
Centralnym pojęciem w NARM jest tzw. tożsamość przetrwania – czyli zestaw przekonań i strategii,
które powstały w odpowiedzi na trudne doświadczenia, np.:
• „nie zasługuję na miłość”
• „muszę być perfekcyjny”
• „nie mogę nikomu ufać”
W terapii nie chodzi o ich zwalczanie, lecz o:
• ich uświadomienie
• zrozumienie ich funkcji
• stopniowe odzyskiwanie większej swobody i wyboru
NARM nie polega na ponownym przeżywaniu traumy w intensywny sposób. Zamiast tego nacisk kładzie
się na:
• budowanie poczucia bezpieczeństwa
• regulację układu nerwowego
• rozwijanie zdolności do bycia obecnym w doświadczeniu
To podejście jest szczególnie łagodne, a jednocześnie głębokie i skuteczne.
Relacja z terapeutą jest kluczowym elementem procesu. To właśnie w niej mogą ujawniać się wzorce
obecne w innych relacjach – takie jak:
• lęk przed oceną
• potrzeba kontroli
• trudność w zaufaniu
Dzięki świadomej pracy z tym, co pojawia się w relacji, możliwa jest realna zmiana sposobu
funkcjonowania.
Proces terapeutyczny prowadzi do:
• większej świadomości siebie
• lepszego kontaktu z emocjami i ciałem
• większej elastyczności w reagowaniu
• zdrowszych i bardziej autentycznych relacji
• poczucia spójności i wewnętrznej stabilności
MEDIA SPOŁECZNOŚCIOWE